ÖFKE NÖBETİ

Otizmli çocuğumun öfke nöbeti geçirdiği zamanlarda uyguladığım ve başarılı olduğum aşagıdaki deneyimlerimi tüm otizmli yakınlarıyla paylaşmak istiyorum: Kurumda iken oğlumun yaşam lideri, çocuğumun üzerinde kontrolü sağladığı için genellikle çok kolay bir şekilde nöbeti sonlandırabiliyor. Ancak ben bir anne olarak ,evdeyken aşağıda sıraladıklarımla, öfke nöbetleriyle başa çıkabiliyorum.(Artık cok uzun zamandır geçirmiyor, çok şükür. Her gün düzenli olarak balık yağı veriyorum, bunun da çok faydası olduğuna inanıyorum.) Özetle, Sempatik Sinir Sisteminden, Parasempatik Sinir Sistemine geçiş yaptırıyorum.(Bu konuyla ilgili bilgiler yazımın son bölümündedir.) Çocuğumu bazı uyaranlara kapatıyorum. 1)Görme: Karanlık bir ortam Bir odamız kalın ve ışık geçirmeyen bir perdeyle kaplıdır. O karanlık odaya geçiyoruz. Yatırmaya çalışıyorum.(Yatakta uzanmak sakinleştiriyor) 2)İşitme: Sessizlik Bütün ses kaynaklarını kapatıyorum (TV, radyo v.s). Bu arada ,ben de hiç konuşmuyorum. 3)Tad alma: Limonlu su.(Şekersiz) Bir su bardağına yarım limonu sıkıyorum, içiriyorum. (Ferahlamasına ve kalp çarpıntısına hemen iyi geliyor.) 4)Dokunma: İzin veriyorsa çok sıkı sarılıyorum veya bileklerine çok yavaş masaj yapıyorum. (Hızlı masaj canlandırıyor; biz sakinleşmesini istiyoruz, bunun için yavaş yavaş parmaklarımın uçlarıyla yapıyorum.) Çok önemli bir not: Tekrarlayan davranışlarını eli ve koluyla yapıyorsa, bir kolunu tutarak simetriyi bozun. Bu tarz davranışlar asimetrik olduğunda kendiliğinden sönüyor.(Bana bu değerli bilgiyi Duyusal Terapi Uzmanı Ziva Rom vermişti.) 5)Koklama: Lavanta Lavanta gibi sakinleştirici kokuları koklatıyorum. Bileğime sürdüğüm kokuyu ,burundan alıp;ağızdan verecek şekilde 10 a kadar sayarak koklatıyorum.(Eğer yapamıyorsa, nefesini burundan alabilmesi için,ağzını kapatıp;ağızdan verebilmesi için ise burnunu kapatarak önceden alıştırma yapabilirsiniz.)

Öfke nöbeti gelmeden önce,davranısın oncesini çok titiz bir sekilde gözlemledim.Gördüm ki asagıdaki bazı sebepler öfke nöbetini tetikliyor: 1)Korku Her tararfı camla kaplı bir asansöre bindiğinde yükseklik korkusu, 2)Gürültü, Ağlayan bir çocuktan,aniden gecen motorsiklet gürültüsünden veya çamasır makinasının santrifüj yaparken çıkardığı sesten... 3)Fazla ışıklı ortam,özellikle parlak florasan ışıkları gibi.. Kısacası,bütün uyaranlar aşırı yüklendiğinde. 4)Benim,babasının veya yanındaki bireyin gergin olması. Her ne kadar gergin oldugumu saklamaya calıssam da,neseli görünmeye calıssam da ,bu olumsuz ruh halimi gizlemeye calıssam da ,telepatik yonden cok guclu oldugu icin,gerginliğimi anında hissediyor ve maalesef istemeden kaygılarımı ona aktarıyorum.İşte bu yüzden önce cevresindekilerin sakin olması gerektiğine inanıyorum ve öfke nöbetlerine önlem olarak görüyorum. Tüm bunlar benim çocugumu olumsuz etkiliyor.(Kanımca,her otizmli birey için ayrıca gözlemlenmelidir.)

Sonra oğlumun öfke nöbeti gelmek üzereyken nasıl bir hal aldığını gözlemledim.Ve gördüm ki; Gözleri bir noktaya dalıyor,söyleneni duymuyor ,teni beyazlaşıyor ve kalp atış sesi çok yükseliyor.İşte tam da bu noktada;öfke nöbeti gelmeden yukarıda saydıklarımı uyguluyorum ve nöbet gelmeden atlatabiliyoruz.

Kemal Koray’ın annesi H.G

Asagıdaki bilgileri bulduğum site: /www.acilveilkyardim.com/

SEMPATİK SİNİR SİSTEMi(SSS): Sinir sisteminin duygularla hareket eden bölümüdür. Korku, sevinç, heyecan gibi durumlarda sempatik sinir sistemi aktive olur, kan basıncı artar, kalp hızlanır ve sindirim yavaşlar. SEMPATİK TEPKİLER: genellikle bedensel ya da duygusal baskılarda (stres) ortaya çıkar SAVAŞ ya da KAÇ tepkisi oluşur. Gözbebekleri genişler/büyür. Kalp hızlı atar; kalp, kası güçlü pompalar ve kan basıncı artar Dolaşımdaki kan önemli organlara çekilir, iskelet kaslarına ve kalp kaslarına daha fazla kan verilir. Deri terler Soluk yolları genişler ve solunum hızlanır Kandaki şeker seviyesi artar Sindirim sistemindeki ve idrar yollarındaki sfinkterler kapanır. Gelen uyarı uzun süre devam ederse sistem yükü kaldırmakta zorlanır ,adrenal Bezlerde (NE ) salgısı azalabilir/durabilir

PARASEMPATİK SİNİR SİSTEMİ(PSS): Genelde sempatik sinir sistemini dengeleme görevi vardır. Parasempatik tepkiler,genellikle sempatik tepkilerin sonucunda ortaya çıkar.

DİNLEN ve SİNDİR tepkisi oluşur. Vücudun kendine gelmesini, dinlenme anında enerji dengesinin düzeltilmesini sağlar Sempatik uyarıların eski haline dönmesini sağlar Kalbin yavaşlamasını, soluk yolunun ve gözbebeklerinin eski haline dönmesini sağlar Tükürük ve barsak salgıları ile barsak hareketlerini artırır Eğer kişinin korkusundan kaçmak ya da korkusunu yenmek için çıkış kapısı yoksa: parasempatik etkiler artar; idrar ve dışkı üzerindeki kontrolü kaybolur.